Những ngày chộn rộn chuẩn bị Tết cổ truyền cho du học sinh tại vùng Đại đô thị Toronto (GTA), chúng tôi có dịp tiếp xúc nhiều với các con và cả phụ huynh qua các kênh truyền thông. Chúng tôi sang đây không lâu lắm nên vẫn thấm thía nỗi nhớ quê ngày Tết. Song, nhớ Tết của lớp trẻ chắc hẳn phải khác với nỗi nhớ của những người làm cha, làm mẹ như chúng tôi. Mong rằng những chia sẻ chân tình này sẽ đem đến những cảm xúc ấm áp cho mọi nhà có con đang đi học xa.

Khi viết bài này, lời nhạc “Đi về nhà” đang nổi như cồn của rapper Đen Vâu cứ như văng vẳng bên tai tôi. Đó đây, trong dịp Tết này, mọi người nhắc nhiều về bài hát đó, có lẽ không phải theo xu hướng mà những vần điệu mộc mạc của “Đi về nhà” như đã len lõi vào từng sợi thương sợi nhớ tự xa xưa rồi…

Đoản văn của Evelyn Lê, du học sinh lớp 12 tại khu Tây Toronto, gửi cho chúng tôi viết: “Chợt ngẫm đến các bạn người Việt đang học tập ở Canada, không biết các bạn nghĩ gì? Có bạn vui vẻ hoặc ráng giữ một tâm thái bình thường như mọi ngày để tiếp tục học tập và làm việc trong những ngày Tết, nhưng hẳn cũng có bạn xốn xang khi nghe đến những câu “…Về ăn cơm mẹ nấu, về mặc áo mẹ may. Về đưa ba ra chợ mua cây đào, cây mai về bày!”. Chắc ít có lúc nào người ta đau đáu muốn về nhà như ngày Tết. Nhưng có phải năm nào chúng ta cũng đều được về nhà đón Tết đâu… vì nhiều điều lắm, nhất là khi đại dịch toàn cầu vẫn đang hoành hành thế này. Mình lại chợt nghĩ đến câu “đường về nhà là vào tim ta, dẫu nắng mưa gần xa”. Có phải miễn là đủ yêu thương thì “nhà” luôn ở ngay cạnh ta, cái háo hức, rạo rực đón Tết, ấm áp, sẻ chia của Tết cũng là do ta? Nghĩ đến đây mình thấy bớt nhớ nhà.”

Dưới cái lạnh –10 độ trong ngày 27 Tết, hơn trăm phần quà từ phụ huynh nhờ chúng tôi đặt mua giúp cho các con được chuyển đi rất nhanh khắp Toronto và các vùng lân cận. Ở các thành phố khác từ Đông sang Tây Canada, những người bạn của chúng tôi cũng ráo riết sắp xếp để các em có được cái Tết gần gũi với gia đình hơn. Chả lụa, bánh chưng, khô gà… những món ăn truyền thống đặc trưng ngày Tết được các con đón nhận hồ hởi và cảm động. Các mẹ nhắn tin cám ơn chúng tôi từ Việt Nam. Các con bày tỏ lòng biết ơn qua các cuộc điện thoại, tin nhắn, những bài viết ngắn trên Facebook… Chúng tôi khấp khởi vui.

Minh Tran, sinh viên năm thứ 2 trường Cao đẳng Humber tại Toronto chia sẻ: “Mình may mắn được sống với một gia đình người Việt mới sang Toronto hai năm nay nên vẫn cảm nhận được không khí Tết truyền thống ở nơi này. Năm ngoái vào ngày Tết, cả gia đình đều mặc áo dài, xúm xít chụp hình, lì xì, tìm cành cây khô để trang trí nhành mai, nhành đào bằng hoa vả… Các món ngon ngày Tết cũng phong phú không kém gì ở nhà. Nào là bánh chưng, dưa món, củ kiệu, thịt kho, canh khổ qua dồn thịt… Mùng Một Tết cả nhà xúng xính áo dài đủ màu, đi chùa lễ Phật, đàn hát, nhảy múa, gặp gỡ bạn bè, chúc Tết ông bà, cha mẹ ở Việt Nam qua các cuộc gọi video… Tết xa nhà đầu tiên của mình trôi rất nhẹ và rất vui.”

Tri Nguyen, du học sinh năm cuối phổ thông, tiếp lời: “Năm nay Tết cổ truyền chắc sẽ khác do giãn cách xã hội vẫn tiếp tục kéo dài. Tuy nhiên, con vẫn cảm thấy một mùa Tết ấm cúng trong gia đình Việt con đang sống cùng. Gia đình trang trí câu đối Tết, hoa mai, hoa đào từ hơn một tuần nay. Cô chú cũng sắm sửa ngày Tết từ sớm, vẫn đủ các món ăn truyền thống của ngày lễ dân tộc y như năm ngoái. Ba mẹ con gửi một thùng quà nhỏ từ Việt Nam sang, có cả mứt dừa non và kiệu Huế do cô và bác của con tự làm… cảm giác nhận được những món quà đó thật đặc biệt, con như được kết nối với gia đình từ xa. Ngày đưa ông Công, ông Táo về trời có cả chè đậu đỏ và kẹo đậu phộng, kẹo thèo lèo y như ở Việt Nam…”

Những học sinh ở cùng với chúng tôi luôn tham gia mọi sinh hoạt trong nhà rất thân mật như một thành viên của gia đình. Tết này các con cùng gói bánh tét, làm bánh mứt, trang trí Tết với gia đình, tuy lọng cọng nhưng rất vui và đáng yêu. Các con sắp xếp thời gian học tập để tham gia mọi công đoạn gói bánh từ rửa lá, chuẩn bị nguyên liệu, rồi tận tay gói những chiếc bánh xinh xinh. Trước đây vài tuần tôi khuyến khích các con viết/vẽ thiệp gửi về cho gia đình bằng đường bưu điện để gây bất ngờ cho cha mẹ. Thường thì năm nào du học sinh cũng đón Tết xa quê, nhưng Tết năm nay sẽ khác với những năm trước do mọi sinh hoạt ngày Tết vẫn chỉ loanh quanh trong nhà. Chúng tôi cố gắng giữ không khí Tết cổ truyền ấm cúng giữa mùa Đông.

Tôi xin chia sẻ thêm. Hai bạn học sinh đến với gia đình tôi vừa tròn một năm kể từ khi mới sang. Các con nhập học được hơn 01 tháng thì đại dịch toàn cầu ập đến. Trong năm qua, đa số thời gian các con học tập từ nhà và sinh hoạt với gia đình chúng tôi, rất thuận thảo. Tôi phải cảm ơn cha mẹ của các con đã bình tĩnh và hỗ trợ chúng tôi củng cố tinh thần của các con đúng từng thời điểm. Từ những ngày đầu đại dịch đến nay, chúng tôi cùng thống nhất một quan điểm: các con tiếp tục ở lại và duy trì việc học tại Toronto cho đến khi mọi việc trở nên bình thường, dù các con đều đủ điều kiện để đăng ký chỗ về Việt Nam trên những chuyến bay giải cứu. Chính vì vậy mà cuộc sống của các con vẫn ổn định, việc học tập và hội nhập rất tốt. Các con còn dành thời gian làm tình nguyện (online) để hỗ trợ một công ty khởi nghiệp nhằm rèn luyện thêm kỹ năng và tận dụng thời gian ở nhà hiệu quả nhất trong thời gian khó khăn này.

Theo tôi, dù có nhiều yếu tố khách quan và chủ quan khác, sự kiên định và hợp tác nhịp nhàng của phụ huynh trong năm qua đã hỗ trợ tôi và gia đình nuôi dạy các con rất nhiều. Khi các con có tư duy mọi rủi ro đều có thể xảy ra ở bất kỳ lúc nào, bất kỳ nơi đâu, thì việc tìm cách “đồng hành” hoà bình với mọi thử thách theo cách an toàn và hiệu quả lại là những bài học thú vị, bổ ích. Có lẽ vì vậy mà ngày Tết xa nhà trong bối cảnh buộc phải giữ giãn cách xã hội này không quá khó khăn với các con.

Evelyn Lê viết: “Không phải cứ đầy đủ hình thức, nghi lễ thì mới là Tết. Một cú điện thoại gọi về nhà thật vui cũng là Tết. Hẹn đứa bạn đi uống nước cũng được, không được phép ra ngoài thì xem phim cũng được, đọc sách cũng được, làm gì thì cũng là Tết. Hãy đón Tết theo cách mà ta thấy vui nhất. Ở đâu thì không khí Tết cũng là do mình tạo ra mà… ”

“…Có những bạn muốn về Việt Nam không hẳn vì bản thân, mà vì những người thân ở nhà. Sợ cha mẹ nhớ, sợ ông bà lo,… Nhưng các bạn nghĩ như vầy nè, đơn giản là chúng mình không thể làm khác đi được, ngoài những rủi ro nhiễm bệnh trên đường về nhà còn là thủ tục xin rườm rà và giá vé máy bay rất đắt cha mẹ cũng khó lo được cho mình. Mình ở đây vui, học tốt, an toàn, ráng cách xa “Cô Vy” ra thì cha mẹ ông bà có lẽ yên lòng hơn, Tết vẫn vui. Giữ liên lạc với gia đình và bạn bè thường xuyên qua các phương tiện truyền thông giờ đây phổ biến lắm. Kết nối mọi nhà, ngắm Tết từ xa, các bạn không lo ngày Tết thiếu đi ý nghĩa sum vầy nha!”

“…Mình thấy thấm thía câu “đường về nhà là vào tim ta”. Mới đây khi “Cô Vy” lại mon men về Việt Nam, Đen Vâu viết trên Facebook của mình “không có việc gì, vậy thì khoan hãy về”. Mình thích câu rap đúng trào lưu đó của Đen Vâu.”

Xin chúc quý phụ huynh và các con thật nhiều sức khoẻ, một dịp Tết Tân Sửu đầm ấm và hạnh phúc.

Người viết: Anh Mai từ SEED Immigration
(*) Bài “Đi về nhà” của Đen Vâu